Een aftelling die niet alleen telt
Een teller die van zeven naar één loopt is zo gemaakt. Maar deze loopt in een donkere zaal, vlak voor de opgieting. Hij moet spanning opbouwen in plaats van aankondigen dat er zo iets gaat gebeuren.







Een countdown die de saunashow inluidt, waarin elk cijfer is gebouwd uit de materialen van de opgieting: vuur, kolen, water, kruiden en ijs.
Een saunashow begint in het donker. De gasten zitten, de opgieter staat klaar bij de oven en op het scherm loopt een aftelling. Die aftelling markeert het begin en brengt de aandacht naar het scherm.
Thermen Soesterberg vroeg om een countdown die die shows inluidt. Ik maakte er een van zeven naar één, waarin elk cijfer is gebouwd uit de materialen van de opgieting. Concept, storyboard, alle scènes in Cinema 4D, de simulaties, de montage en het geluid heb ik zelf gedaan.
Het vraagstuk
Een teller die van zeven naar één loopt is zo gemaakt. Maar deze loopt in een donkere zaal, vlak voor de opgieting. Hij moet spanning opbouwen in plaats van aankondigen dat er zo iets gaat gebeuren.
Vuur, stoom, kolen, geuren en kruiden zitten al in de show. Cijfers die daar los van staan zouden er overheen liggen als een titel. Ze moesten uit diezelfde wereld komen.
Het beeld hangt in een warme, donkere zaal en wordt van een afstand bekeken. Dat vraagt hoog contrast en een cijfer dat groot in het kader staat, niet fijn detail in de hoeken.
In de zaal draait alles om de opgieting. Het vuur maakt de kolen heet, de kolen liggen op de pit midden in de zaal, en daar wordt water met geur overheen gegooid. Dat water slaat op de kolen uiteen in stoom, en die stoom neemt de geur mee de zaal in.
Die keten levert de woordenschat voor de aftelling: vuur, kolen, water, geur, rook, en het ijs dat er tegenover staat.
Wie de aftelling ziet, kijkt dus naar dezelfde grondstoffen die even later in het echt de zaal in gaan.
Vijf grondstoffen voor zeven cijfers, dus het is geen rijtje dat één op één opgaat. Het ene cijfer is van zijn materiaal gemaakt, het andere staat erin.
Waar het kon is het cijfer van dat materiaal gemaakt: de zes bestaat uit kolenbrokken, de vier uit ijsblokken, de één uit oplichtend fruit. Waar dat niet werkte staat het cijfer erin, zoals de metalen zeven midden in het vuur.
Dat bepaalt ook hoe de aftelling loopt. Elk cijfer bouwt zich op uit losse stukken en valt daarna weer uiteen, en dat uiteenvallen is meteen de overgang naar het volgende. Er zit geen enkele harde cut in; de camera reist in één doorlopende beweging van het vuur naar het licht.
Een cijfer dat uit kolen of ijs bestaat krijg je niet geloofwaardig met keyframes alleen. De vorm moet ontstaan doordat duizenden losse stukken naar hun plek bewegen en daar blijven liggen. Dat vraagt een simulatie: je stuurt de krachten en kijkt wat eruit komt.
Elke scène had daardoor zijn eigen simulatie, met eigen rekentijd en eigen mislukte pogingen. De zwaarste scenebestanden liepen op tot ruim anderhalve gigabyte, alleen al aan opgeslagen simulatie.
Het beeld is per scène in lagen gerenderd, zodat diepte, licht en reflectie in de compositing los te sturen zijn. Dat scheelt herrenderen op het moment dat een scène net iets warmer of donkerder moet.


Voordat er één scène af was, lag de kadering vast. Elk styleframe ging als presentatie naar Thermen met de kaderlijnen erin: het volle beeld, en daarbinnen het gebied waarvan je zeker weet dat het op het scherm in de zaal overblijft.
Daardoor ging het gesprek met de klant over het beeld en niet over de uitsnede. En omdat het cijfer in elke scène binnen dat veilige gebied staat, valt er ook nu nog een staande versie uit te snijden zonder dat er iets wegvalt.



In het storyboard van augustus was de vijf een heel ander beeld: een blauw cijfer tussen palmen en water, onder een open lucht.
Alleen brak de aftelling er in tweeën door. De zeven en de zes spelen in het donker bij een vuur, en dan sta je ineens buiten in het daglicht. Dat leest als twee films achter elkaar in plaats van één aftelling.
In de versie die er kwam is de vijf naar binnen gehaald en tussen de gloeiende kolen gezet. Het koude beeld komt daardoor pas bij de vier van ijs, en werkt daar als omslag in plaats van als onderbreking.
De beelden vragen om geluid dat uit hetzelfde materiaal komt. Ik heb er een eigen aftelmix onder gelegd: vuur en gloeiende kolen onder de eerste drie cijfers, brekend ijs bij de vier, stromend water bij de twee, en per overgang een klap die het uiteenvallen draagt.
De countdown is ook zonder audio opgeleverd, zodat Thermen er in de zaal zijn eigen muziek onder kan zetten. Dat is wat er meestal gebeurt.
Het traject
De elementen uit de saunashow verdeeld over zeven cijfers, en per cijfer bepaald van welk materiaal het gemaakt is.
De scènes uitgetekend en als styleframes met kaderlijnen voorgelegd, zodat beeld en uitsnede vastlagen voor de productie begon.
Per cijfer een eigen scène in Cinema 4D: het cijfer opgebouwd uit het materiaal, de simulatie gedraaid en in lagen gerenderd.
De scènes aan elkaar gemonteerd tot één doorlopende beweging, met een eigen aftelmix eronder en een versie zonder audio ernaast.
Resultaat
Concept, 3D, simulatie, montage en sounddesign door Vormula Studio, destijds werkend onder de naam Draaisma Creative Projects.
Vertel wat er speelt. We kijken samen wat er nodig is, en of wij de juiste partij zijn.